Β174 The Complete Poems of Cavafy. Translated by Rae Dalven. With an Introduction by W. H. Auden. Harcourt, Brace & World, Inc. New York <1961>.
Σχ. 8ο ~ 256 σ. (xxii + 234) ~ δεμένο. (Το βιβλίο κυκλοφόρησε και χαρτόδετο: A Harvest Book. Harcourt, Brace & World, Inc. New York.) Βλ. και Β179.
Στις αρχικές σελίδες, η εισαγωγή του W. H. Auden (vii-xv) και ο πίνακας περιεχομένων (xvii-xxii). Ακολουθεί η μτφρ. των 154 ποιημάτων του κανόνα (σ. 3-171) και επιλεγμένων ποιημάτων από τα Ανέκδοτα και τα Αποκηρυγμένα (σ. 174-210). Στις σ. 211-217, εκτενές βιογραφικό σημείωμα του Κ., και στις σ. 218-232, σημειώσεις στα ποιήματα. Ο τόμος κλείνει με βιβλιογραφία (σ. 233-234).
Η εισαγωγή του W. H. Auden («The poems of C. P. Cavafy») πρωτοδημοσιεύτηκε στο αμερικανικό περ. Atlantic Monthly Βοστώνης 207 / 4 (Απρ. 1961) 80-84 (= Δ1400) και μεταφράστηκε ελληνικά στα Δ1607.ιγ, Δ2739.
Οι τίτλοι των μεταφραζόμενων ποιημάτων:
ΠΡΟ ΤΟΥ 1911
Desires [Επιθυμίες]
Voices [Φωνές]
Supplication [Δέησις]
The first step[Το πρώτο σκαλί]
An old man [Ένας γέρος]
Candles [Κεριά]
Thermopylae [Θερμοπύλες]
Che fece… il gran rifiuto
The souls of old men [Οι ψυχές των γερόντων]
Interruption [Διακοπή]
The windows[Τα παράθυρα]
The Troyans [Τρώες]
Footsteps [Τα βήματα]
Monotony [Μονοτονία]
Walls[Τείχη]
Expecting the barbarians [Περιμένοντας τους βαρβάρους]
Infidelity [Απιστία]
The funeral of Sarpedon [Η κηδεία του Σαρπηδόνος]
Dionysus and his crew [Η συνοδεία του Διονύσου]
The horses of Achilles [Τα άλογα του Αχιλλέως]
He is the man[Ούτος Εκείνος]
King Demetrius [Ο βασιλεύς Δημήτριος]
The city [Η πόλις]
Satrapy [Η σατραπεία]
1911
The ides of March [Μάρτιαι ειδοί]
The god forsakes Antony [Απολείπειν ο θεός Αντώνιον]
Finalities [Τελειωμένα]
Ionian song [Ιωνικόν]
Sculptor of Tyana [Τυανεύς γλύπτης]
Perilous things [Τα επικίνδυνα]
The glory of the Ptolemies [Η δόξα των Πτολεμαίων]
Ithaca [Ιθάκη]
1912
Herod of Attica [Ηρώδης Αττικός]
Philhellene [Φιλέλλην]
Alexandrian kings [Αλεξανδρινοί βασιλείς
In church [Στην εκκλησία]
Return[Επέστρεφε]
1913
As much as you can [Όσο μπορείς]
Very seldom [Πολύ σπανίως]
I went [Επήγα]
Of the shop [Του μαγαζιού]
1914
The grave of the grammarian Lysias [Λυσίου γραμματικού τάφος]
Far off [Μακριά]
The grave of Eurion [Ευρίωνος τάφος]
Chandelier [Πολυέλαιος]
1915
Theodotus [Ο Θεόδοτος]
But wise men perceive approaching things [Σοφοί δε προσιόντων]
Morning sea [Θάλασσα του πρωιού]
At the café entrance [Στου καφενείου την είσοδο]
Orophernes [Οροφέρνης]
He swears [Ομνύει]
On painting [Ζωγραφισμένα]
One night [Μια νύχτα]
The battle of Magnesia [Η μάχη της Μαγνησίας]
Manuel Comnenus [Μανουήλ Κομνηνός]
The displeasure of the son of Seleucus [Η δυσαρέσκεια του Σελευκίδου]
1916
On the street [Εν τη οδώ]
When they are roused [Όταν διεγείρονται]
Before the statue of Endymion [Ενώπιον του αγάλματος του Ενδυμίωνος]
1917
Gray [Γκρίζα]
In a town of Osroene [Εν πόλει της Οσροηνής]
One of their gods [Ένας θεός των]
Tomb of Iases [Ιασή τάφος]
Passage [Πέρασμα]
In the evening [Εν εσπέρα]
For Ammonis, who died at 29 in 610 [Για τον Αμμόνη…]
In the month of Athyr [Εν τω μηνί Αθύρ]
The tomb of Ignatius [Ιγνατίου τάφος]
So much I gazed [Έτσι πολύ ατένισα−]
Days of 1903 [Μέρες του 1903]
The tobacco-shop window [Η προθήκη του καπνοπωλείου]
Sensual delight [Ηδονή]
1918
Caesarion [Καισαρίων]
In harbor [Εις το επίνειον]
Body, remember … [Θυμήσου, σώμα…]
The tomb of Lánes [Λάνη τάφος]
Nero’s term [Η διορία του Νέρωνος]
The next table [Το διπλανό τραπέζι]
Understanding [Νόησις]
Envoys from Alexandria [Πρέσβεις απ’ την Αλεξάνδρεια]
Since nine o’clock− [Απ’τες εννιά−]
Aristobulus [Αριστόβουλος]
At the foot of the house [Κάτω απ’ το σπίτι]
Aemilianus Monaê, Alexandrian, AD 628-655 [Αιμιλανός Μονάη…]
1919
Of the Hebrews [Των Εβραίων…]
To remain [Να μείνει]
Imenus [Ίμενος]
On the ship [Του πλοίου]
Of Demetrius Sôtêr, 162-150 BC [Δημητρίου Σωτήρος…]
Afternoon sun [Ο ήλιος του απογεύματος]
1920
If dead indeed [Είγε ετελεύτα]
Anna Comnena [Άννα Κομνηνή]
For them to come[Για να ’ρθουν−]
Young men of Sidon (AD 400) [Νέοι της Σιδώνος…]
Darius [Ο Δαρείος]
1921
A Byzantine noble in exile writing verses [Βυζαντινός άρχων, εξόριστος, στιχουργών]
Favor of Alexander Balas [Εύνοια του Αλεξάνδρου Βάλα]
I brought to art [Εκόμισα εις την τέχνη]
Their beginning [Η αρχή των]
Demaratus [Ο Δημάρατος]
An artisan of wine-mixing bowls [Τεχνουργός κρατήρων]
Melancholy of Jason, son of Cleander; poet in Commagene; AD 595 [Μελαγχολία του Ιάσονος Κλεάνδρου…]
From the school of the renowned philosopher [Από την σχολήν του περιωνύμου φιλοσόφου]
1922
To Antiochus Epiphanes [Προς τον Αντίοχον Επιφανή]
Those who fought for the Achaean League [Υπέρ της Αχαϊκής Συμπολιτείας πολεμήσαντες]
In an old book [Σ’ένα βιβλίο παλιό−]
1923
Epitaph of Antiochus, king of Commagene [Επιτύμβιον Αντιόχου…]
Julian seeing indifference[Ο Ιουλιανός, ορών ολιγωρίαν]
Theater of Sidon (AD 400) [Θέατρον της Σιδώνος…]
In despair [Εν απογνώσει]
1924
Julian in Nicomedeia [Ο Ιουλιανός εν Νικομηδεία]
Before time changes them [Πριν τους αλλάξει ο χρόνος]
In Alexandria, 31 BC [Το 31 π.Χ. στην Αλεξάνδρεια]
John Cantacuzenus triumphs [Ο Ιωάννης Καντακουζηνός υπερισχύει]
He came to read[Ήλθε για να διαβάσει−]
1925
By an Italian shore [Εις ιταλικήν παραλίαν]
Of colored glass [Από υαλί χρωματιστό]
Temethos of Antioch, AD 400 [Τέμεθος, Αντιοχεύς…]
Apollonius of Tyana in Rhodes [Απολλώνιος ο Τυανεύς εν Ρόδω]
In the monotonous village [Στο πληκτικό χωριό]
The 25th year of his life [Το 25ον έτος του βίου του]
1926
Kleitos’illness [Η αρρώστια του Κλείτου]
In the taverns [Μέσα στα καπηλειά−]
Sophist leaving Syria [Σοφιστής απερχόμενος εκ Συρίας]
In a township of Asia Minor [Εν δήμω της Μικράς Ασίας]
Julian and the people of Antioch [Ο Ιουλιανός και οι Αντιοχείς]
A great procession of priests and laymen [Μεγάλη συνοδεία εξ ιερέων και λαϊκών]
Priest at the Serapeum [Ιερεύς του Σεραπίου]
1927
Anne Dalassené [Άννα Δαλασσηνή]
Greek since ancient times [Παλαιόθεν Ελληνίς]
Days of 1901 [Μέρες του 1901]
Two young men 23 to 24 [Δύο νέοι, 23 έως 24 ετών]
Days of 1896 [Μέρες του 1896]
1928
A young man skilled in the art of the word [Ένας νέος, της τέχνης του λόγου…]
In a famous Greek colony, 200 BC [Εν μεγάλη ελληνική αποικία…]
Picture of a 23-year-old youth painted by his friend of the same age, an amateur [Εικών εικοσιτριετούς νέου…]
Understood not [Ουκ έγνως]
Cimon, son of Learchus, a 22-year-old student of Greek letters (in Cyrene) [Κίμων Λεάρχου…]
In Sparta [Εν Σπάρτη]
Days of 1909, 1910, 1911 [Μέρες του 1909, ’10, και ’11]
A sovereign from western Libya [Ηγεμών εκ δυτικής Λιβύης]
On the march to Sinope [Εν πορεία προς την Σινώπην]
1929
Myres: Alexandria, AD 340 [Μύρης…]
In the same space [Στον ίδιο χώρο]
Alexander Jannaius and Alexandra [Αλέξανδρος Ιανναίος, και Αλεξάνδρα]
Come, o king of the Lacedaemonians [Άγε, ω βασιλεύ Λακεδαιμονίων]
Beautiful flowers and white that became him well [Ωραία λουλούδια κι άσπρα…]
1930
He asked about the quality [Ρωτούσε για την ποιότητα−]
They should have cared [Ας φρόντιζαν]
The mirror in the hall [Ο καθρέπτης στη είσοδο]
1931
According to ancient formulas of Grecosyrian magi [Κατά τες συνταγές αρχαίων Ελληνοσύρων μάγων]
In the year 200 BC [Στα 200 π.Χ.]
1932
Days of 1908 [Μέρες του 1908]
1933
In the suburbs of Antioch [Εις τα περίχωρα της Αντιοχείας]
EARLY POEMS
When, my friends, I was in love [Όταν, φίλοι μου, αγαπούσα]
Ntounian gkouzel [sic] [Dünya güzeli]
Bacchic [Βακχικόν]
A love [Ένας έρως]
The poet and the muse [Ο ποητής και η μούσα]
Builders [Κτίσται]
The word and silence [Λόγος και σιγή]
Sham-el-Nessim [Σαμ ελ Νεσίμ]
Singer [Αοιδός]
Vulnerant omnes, ultima necat
Good and bad weather [Καλός και κακός καιρός]
Elegy of the flowers [Ελεγεία των λουλουδιών]
Melancholy hours [Ώραι μελαγχολίας]
To the moon [Εις την Σελήνην]
The inkwell [Το καλαμάρι]
Athena’s vote [Η ψήφος της Αθηνάς]
Timolaos the Syracusan [Τιμόλαος ο Συρακούσιος]
Oedipus [Ο Οιδίπους]
By the open window [Πλησίον παραθύρου ανοικτού]
Ode and elegy of the roads [Ωδή και ελεγεία των οδών]
In the house of the soul [Στο σπίτι της ψυχής]
There is a blessed joy [Αδύνατα]
Our dearest white youth [La jeunesse blanche]
Addition [Πρόσθεσις]
The bank of the future [Η τράπεζα του μέλλοντος]
Death of the emperor Tacitus [Ο θάνατος του αυτοκράτορος Τακίτου]
The tears of Phaethon’s sisters [Τα δάκρυα των αδελφών του Φαέθοντος]
Ancient tragedy [Η αρχαία τραγωδία]
Horace in Athens [Ο Οράτιος εν Αθήναις]
The Tarantinians carouse [Οι Ταραντίνοι διασκεδάζουν]
Voice from the sea [Φωνή απ’ την θάλασσα]
Intervention of the gods [Η επέμβασις των θεών]
Artificial flowers [Τεχνητά άνθη]
ΠΡΟΑΝΑΓΓΕΛΙΕΣ:
Β174.0 «Αμερικανική έκδοση των ποιημάτων του Καβάφη», Ταχυδρόμος, 28.2.1960. «Όπως διαβάζομε στο αθηναϊκό Έθνος, τα ποιήματα του Καβάφη θα κυκλοφορήσουν στις Ενωμένες Πολιτείες μεταφρασμένα από τη Ρέα Ντάλβιν. Προς τούτο εδόθη ήδη η συγκατάθεση του κληρονόμου του ποιητή, λέγεται μάλιστα ότι δεν αποκλείεται να περιληφθούν σ’ αυτήν και τα σχόλια της γαλλικής μετάφρασης του κ. Γ. Παπουτσάκη». Βλ. Β174.
Β174.1 Στέφανος Ζώτος: Ο Κων. Καβάφης εις την Αμερικήν. Έτοιμη προς έκδοσιν νέα μετάφρασις όλου του ποιητικού του έργου. Ένα εμπόδιο που πρέπει να υπερνικηθεί. Το Βήμα, 12 Μαΐου 1960. [Αναφέρεται ότι ο κληρονόμος του ποιητή έχει αντιρρήσεις στο να περιληφθούν στη έκδοση, πλην των 154, και ορισμένα από τα παλαιότερα καβαφικά ποιήματα.]
Β174.1.β Α. Χριστοφίδης, «Η τέχνη και η εποχή μας», Έθνος, Λευκωσία, 14.5.1960. «Μετά τον Καζαντζάκη ήρθε και η σειρά του Καβάφη να γίνη γνωστός στο αμερικανικό κοινό. Ο εκδοτικός οίκος Harcourt ενδιαφέρεται για την έκδοση του ποιητικού έργου του μεγάλου αλεξανδρινού ποιητή. Τα ποιήματα του Καβάφη μετέφρασε η Ρέα Ντάλβεν, γνωστή ήδη για μια εξαιρετικά επιτυχημένη Ανθολογία ελλήνων ποιητών, που κυκλοφόρησε στα αγγλικά, φυσικά, εδώ προ ετών. Τον πρόλογο στην αγγλική έκδοσι του έργου του Καβάφη έγραψεν ο γνωστός δραματικός συγγραφεύς W. H. Orden <Auden>. Η Ρέα Ντάλβεν έγραψεν ένα εκτενέστατο δοκίμιο, που θα συνοδεύση την έκδοση των ποιημάτων για την ζωή του Καβάφη και για τα κύρια χαρακτηριστικά και τις τάσεις της καβαφικής ποιήσεως. Πληροφορούμαι όμως ότι η έκδοσις των ποιημάτων του Καβάφη καθυστερεί λόγῳ αντιρρήσεως του έλληνος κληρονόμου των δικαιωμάτων αναδημοσιεύσεως και μεταφράσεως του Καβάφη να περιληφθούν στη συλλογή και τριάντα από τα πρώτα ποιήματά του, που είχε ο ίδιος καταδικάσει, αλλά τα οποία περιλαμβάνονται στις μελέτες του Στρατή Τσίρκα και του Μιχαήλ Περίδη για τον Καβάφη, την ζωή και το έργο του. Η άποψις των Αμερικανών είναι ότι το κοινόν της Αμερικής θα γνώριζε καλύτερα τον Καβάφη, αν μπορούσε να διαβάση ολόκληρο το έργο [...]». Για την επικείμενη έκδοση του Β174.
Β174.2 Αχ. Μαμάκης: Λογοτεχνικά νέα. Έθνος, 23 Ιουν. 1960. [Προχωρούν οι συνεννοήσεις μεταξύ Αλ. Σεγκόπουλου και Rae Dalven για την έκδοση της μτφρ.]
ΚΡΙΣΕΙΣ – ΣΧΟΛΙΑ:
Β174.3 Francis D. Lazenby: Cavafy, C. P. The complete poems. Library Journal Νέας Υόρκης (1 Απρ. 1961).
Β174.3.β «Τα Άπαντα Καβάφη», Ταχυδρόμος, 16.4.1961. «Μόλις κυκλοφόρησαν στις Η.Π.Α. τα Άπαντα του Καβάφη σε μετάφραση της Ρέας Ντάλβεν και πρόλογο του ποιητή Ώντεν».
Β174.4 [Ανωνύμως]: Prisms of life. Newsweek Λος Άντζελες (24 Απρ. 1961).
Β174.5 Lionel Trilling: A poet newly given. The Mid-Century Νέας Υόρκης 25 (Μάιος 1961) 3-12. [Στο ίδιο τεύχος του περ. (σ. 13-18) αναδημ. το γνωστό δοκίμιο του E. M. Forster («The poetry of C. P. Cavafy»), από το βιβλίο του Pharos and Pharillion. Οι μτφρ. καβαφικών ποιημάτων του Γ. Βαλασόπουλου έχουν αντικατασταθεί από μεταφράσεις της Rae Dalven.]
Β174.6 [Ανωνύμως]: Greeks bearing gifts. Time Νέας Υόρκης (26 Μαΐου 1961) 72-77. [Διεξοδικό άρθρο με αφορμή τη μτφρ. του Κ., αλλά και ανάλογη έκδοση ποιημάτων του Σεφέρη.]
Β174.7 Ο Ακροατής: Αντίλαλοι. Ο Καβάφης. Το Βήμα, 26 Μαΐου 1961. [Σχολιάζει το Β174.6. Ξανατυπ. στον Ταχυδρόμο Αλεξάνδρειας, 28 Μαΐου 1961.]
Β174.8 C. M. Bowra: The answers of a prophet. The New York Times Book Review (28 Μαΐου 1961).
Β174.9 Α. Σακαλής: Ο Καβάφης στην Αμερική. Το Βήμα, 11 Ιουν. 1961.
Β174.10 Τα «Άπαντα» του Καβάφη σε αγγλική μετάφραση. Τα Νέα, 14 Ιουν. 1961.
Β174.11 Σ. Ζώτος: Η νέα μετάφρασις. Τα «Άπαντα» του Καβάφη έγιναν ευμενώς δεκτά υπό των Αμερικανών. Η απόδοσις εις την Αγγλικήν θεωρείται πολύ επιτυχής. Το Βήμα, 9 Ιουλ. 1961. [Παραθέτει και απόσπασμα από την κριτική του C. M. Bowra. Αποσπάσματα του ίδιου κειμένου παρατίθενται και στην εφ. Έθνος, 27 Ιουλ. 1961, από όπου και αναδημ. στον Ταχυδρόμο Αλεξάνδρειας, 30 Ιουλίου 1961.]
Β174.12 [Ανωνύμως]: Greek gentlemen at a slight angle to the universe. The Times Νέας Υόρκης, 17 Αυγ. 1961.
Β174.13 Νικηφόρος Βρεττάκος: Με το περισκόπιο. Κόσμος, Επιστήμη και Ζωή 3 / 117 (23-30 Αυγ. 1961).
Β174.14 [Ανωνύμως]: A unique tone of voice. The Times Literary Supplement Λονδίνου 3104 (25 Αυγ. 1961) 566.
Β174.15 D. J. Enright: Tales of Alexandria. The New Statesman Λονδίνου 1589 (25 Αυγ. 1961) 244-245. [Εκτενές άρθρο. Αντιπαραβάλλει την παρούσα μτφρ. με εκείνη του John Mavrgogordato, καθώς και τις περί Κ. απόψεις του W. H. Auden και του Rex Warner.]
Β174.16 Φοίβος Δέλφης: Τα «Άπαντα» του Καβάφη στην Αγγλική. Σήμερα 2 (1 Σεπτ. 1961) 30-31.
Β174.17 Η ποίησις του Καβάφη και οι Αγγλοσάξωνες. Το Βήμα, 19 Σεπτ. 1961. [Παραθέτει αποσπάσματα των ξένων κριτικών.]
Β174.18 Kimon Friar: Heirs to illustrious Hellenes. Accent Urbana ([μήνας;]) 1961) 17-19.
Β174.19 «Ο Καβάφης στ’ αγγλικά», Ταχυδρόμος, 6.5.1962. «Ο γνωστός άγγλος κριτικός Ε. Μ. Φόρστερ, ασχολούμενος σε φύλλο του Ομπζέρβερ με την μετάφραση των Απάντων του Καβάφη στα αγγλικά από την Ραίη Ντάλβιν, εκφράζεται πολύ εγκωμιαστικά για την όλη εργασία. Παράλληλα η Ντιάν ντε Μπόνβιλ ασχολείται με το έργο της Ραίη Ντάλβιν και, αφού απαριθμεί τις διάφορες μεταφραστικές εργασίες της, καταλήγει ότι η μετάφραση του Καβάφη θεωρήθηκε σαν “ένα από τα τρία καλύτερα βιβλία του 1961”». Οι κριτικές των Φόρστερ και Μπόνβιλ είναι αθησαύριστες.