Α577 Κ. Π. Καβάφης: Ανέκδοτα σημειώματα ποιητικής και ηθικής (1902-1911). Παρουσιασμένα από τον Γ. Π. Σαββίδη. Ερμής. 1983.
24 × 15,5 εκ. ~ 88 σ. (87 + 1 λ.) ~ «Στοιχειοθετήθηκε στη φωτοσύνθεση του Ερμή και τυπώθηκε σε 3.000 αντίτυπα τον Νοέμβριο του 1983 στο τυπογραφείο του Α. Ελεύθερου με τη φροντίδα του Εμμ. Ι. Μοσχονά.» Στο κάτω μέρος της σελίδας του κολοφώνα: «Η εικόνα του εξωφύλλου αναπαράγει σε φυσικό μέγεθος ένα σχέδιο με μολύβι βασισμένο στην γνωστή φωτογραφία του Καβάφη “προ χρόνων”. Το σχέδιο σώζεται στο Αρχείο Καβάφη και πιθανότατα οφείλεται στον φίλο του ποιητή, ερασιτέχνη ζωγράφο, Περικλή Αναστασιάδη. Δημοσιεύεται εδώ για πρώτη φορά [= Γ162]».
Η έκδοση αφιερώνεται: «Για τον Παύλο και την Μίνα [Ζάννα] από τα χρόνια της οδού Θ. Σοφούλη 60».
Πίσω από τη σελίδα της αφιέρωσης, το ακόλουθο κείμενο του επιμελητή: «Η πρώτη ανακοίνωση των σημειωμάτων αυτών έγινε στις 7 Νοεμβρίου 1963, στα εγκαίνια της Έκθεσης Καβάφη, στο Μουσείο Μπενάκη. Επαναλήφθηκε την ίδια χρονιά στο θέατρο Γ. Παππά στην Αθήνα, στην “Τέχνη” της Θεσσαλονίκης και στην Καβάλα. Έκτοτε παρουσιάστηκε στα Γιάννενα (1966), στο Ηράκλειο Κρήτης (1969), στο Ρέθυμνο (1983) και στην Αλεξάνδρεια (1983), καθώς και γαλλικά στο Πανεπιστήμιο της Γενέβης (1983). Εκτός από σποραδικές δημοσιεύσεις μεμονωμένων σημειωμάτων (1963 κ.ε.), το κείμενο 25 σημειωμάτων κυκλοφόρησε πολυγραφημένο, το 1976-77, “για την αποκλειστική χρήση των τεταρτοετών φοιτητών του Τμήματος ΝΕΣ στο φροντιστήριο του καθηγητή Γ. Π. Σαββίδη”. Το κείμενο της παρουσίασης των σημειωμάτων δημοσιεύεται εδώ βασικά στην μορφή που είχε το 1963. Μεταγενέστερες προσθήκες δηλώνονται με αγκύλες. Το Παράρτημα και οι παρεπόμενες φιλολογικές και βιβλιογραφικές σημειώσεις συντάχθηκαν τον Αύγουστο 1983».
Στις σ. 9-18: παρουσίαση των σημειωμάτων. Στις σ. 69-84: σημειώσεις του επιμελητή. Τα καβαφικά κείμενα αριθμούνται με κεφαλαία γράμματα της ελληνικής αλφαβήτου, ενώ στο παράρτημα με πεζά γράμματα. Στα περιεχόμενα (που παραθέτω στη συνέχεια) κάθε σημείωμα καταγράφεται με την αρχική του φράση, ενώ έχουν απαλειφθεί οι τυχόν αγκύλες που δηλώνουν συμπληρώσεις σε δυσανάγνωστες ή συντομογραφημένες λέξεις του Κ.
Εφόσον δεν δηλώνεται διαφορετικά, τα σημειώματα δημοσιεύονται εδώ για πρώτη φορά.
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ:
Α΄ Ποτέ μου δεν έζησα στην εξοχή…, 5.7.1902.
Β΄ Αισθάνομαι έκτακτην ικανότητα μέσα μου…, 18.8.1902.
Γ΄ Υπάρχουν αλήθεια και ψεύδος άραγε;…, 16.9.1902 [= Α518].
Δ΄ Συχνά παρατηρώ τί λίγη σπουδαιότητα…, 19.10.1902. [= Α527. Εμπεριέχεται στο Δ1906.]
Ε΄ Μ’ επέρασεν από τον νου απόψε…, 9.11.1902. [Εμπεριέχεται στο Πεζά (= Α487).]
ΣΤ΄ Ποιος ξεύρει τί ιδέαι λαγνείας προΐστανται…, 12.11.1902. [Πβ. Δ2849.δ.]
Ζ΄ Δεν ξεύρω αν η διαστροφή δίδει δύναμιν…, 13.12.1902. [Εμπεριέχεται στο Πεζά· πβ. Α487).]
Η΄ Οι μοναχοί βλέπουν πράγματα τα οποία δεν βλέπομεν…, [αχρονολόγητο]. [Πβ. Δ2668.]
Θ΄ Χρειάζεται καιρός διά να ευρεθούν τα ελαττώματα…, [αχρονολόγητο].
Ι΄ Ένας νέος ποιητής μ’ επεσκέφθηκε…, Ιούνιος 1905 [= Α516].
ΙΑ΄ Σαν τον καλό ράπτη που κάμνει μια φορεσιά…, 9.7.’05. [Βλ. Α553.]
ΙΒ΄ Εκείνο που για μένα κάμνει την Αγγλική φιλολογία…, Οκτ. 1905.
ΙΓ΄ Οι άθλιοι νόμοι της κοινωνίας…, 15.12.’05 [= Α517].
ΙΔ΄ Τί απατηλό πράγμα που είναι η Τέχνη…, 1906.
ΙΕ΄ Κάποτε σαν σκέπτομαι και αντιλαμβάνομαι…, 3.1.’07. [= Α518].
ΙΣΤ΄ Χωρίς τον ενθουσιασμό…, 24.1.’07. [Εμπεριέχεται στο Δ2744.]
ΙΖ΄ Την συνείθισα πια την Αλεξάνδρεια…, 28.4.’07. [Εμπεριέχεται στο Δ2351.]
ΙΗ΄ Μια άλλη ενασχόλησις ‒μια βιοποριστική εργασία…, 13.5.’07. [Βλ. Α553.]
ΙΘ΄ Διάβαζα απόψε για τον Baudelaire…, 22.9.’07. [Βλ. Α553.]
Κ΄ Με αρέσει και με συγκινεί η εμορφιά του λαού…, 29.6.’08. [= Α527. Εμπεριέχεται στο Δ1906.]
ΚΑ΄ Στην εντύπωσιν επάνω, ή ολίγον κατόπι…,11.7.’08.
ΚΒ΄ Το ξέρω που για να επιτύχει κανείς στην ζωή…, 26.10.’08 [= Α505].
ΚΓ΄ Η ώρα του έτους που αγαπώ είναι το καλοκαίρι…, [αχρονολόγητο]. [Εμπεριέχεται στο Πεζά (= Α487).]
ΚΔ΄ Η ζωή μου περνά μέσα σε διακυμάνσεις ηδονικές…, 20.6.’10.
ΚΕ΄ Τί απαίσιο πράγμα αυτές οι νέες φιλοσοφικές ιδέες…, 10.9.’10. [Εμπεριέχεται στο Δ1966.]
ΚΣΤ΄ Δουλεύουμε εναρέτως διά του κατοπινούς…, αρχ. Απρ. 1911.
ΚΖ΄ Επάνω κάτω κάτι τέτοιο ήταν…, 17.10.’11.
Παράρτημα
α΄ Δεν σε εγνώριζα. Ίσως σε είδα…, [αχρονολόγητο].
β΄ It is one of the talents of great stylists…, [αχρονολόγητο].
γ΄ Yesterday I vaguely considered…, 29 Nov. 1903.
δ΄ I distinctly felt 1 evening in January 1904…, [αχρονολόγητο].
ε΄ I was also somewhat doubtful about…, [αχρονολόγητο]. [Πβ. Α429.]
στ΄ When you feel that you are wicked…, [αχρονολόγητο].
ζ΄ The so-called wicked man hates badness…, [αχρονολόγητο].
η΄ By my postponing & repostponing to publish…, 1.10.’06 [= Α512].
θ΄ Τί ματαιότης, ξεματαιότης!..., Ιούλιος 1911 [και προσθήκη μιας
φράσης με την ίδια χρονολογική ένδειξη].
Ολόκληρο το βιβλίο ξανατυπ. στο Δ3303.
ΚΡΙΣΕΙΣ:
Α577.1 Στοχασμοί Καβάφη… Σημειώσεις σε πεζό παρουσιασμένες απ’ τον Γ. Σαββίδη. Τα Νέα, 12 Νοεμβρ. 1983. [Ξανατυπ. στην εφ. Τα Νέα Λευκωσίας, 15 Νοεμβρ. 1983. Βλ. Συμβολή, αρ. 269.]
Α577.2 Κ. Σταματίου: «Έτος Καβάφη» ‒ τέλος λαμπρό. Ένα υπέροχο λεύκωμα, Ανέκδοτα και «Αποκηρυγμένα». Τα Νέα, 24 Δεκ. 1983.
Α577.3 Πώς έβλεπε ο Καβάφης τη δουλειά. Δύο ανέκδοτες μαρτυρίες του ίδιου του Αλεξανδρινού ποιητή. Το Βήμα της Κυριακής, 1 Ιαν. 1984. [Ξανατυπ. στην εφ. Τα Νέα Λευκωσίας, 5 Ιαν. 1984. Βλ. Συμβολή, αρ. 273.]
Α577.4 Κώστας Μ. Προυσής: Τέσσερα νέα βιβλία για τον Καβάφη. Πνευματική Κύπρος Λευκωσίας 25 / 293-295 (Μάης-Ιούλ. 1985) 43-47.
Δ3218.ε
